woordtelling2

Hoe betaal je een vertaalbureau? Per woord, per regel of per uur?

Je wil een tekst laten vertalen en bent dus op zoek naar het juiste vertaalbureau voor de job. Uiteraard wil je vooraf een prijsindicatie. Alleen, wat mag je verwachten? Een prijs per woord of per regel? Of werken vertaalbureaus ook volgens uurtarief?

In de brontaal

Tip 1: stuur het originele bestand in elektronisch formaat naar het vertaalbureau. Dan krijg je altijd op voorhand de exacte kostprijs. In de meeste gevallen is die gebaseerd op een prijs per woord. “Deze manier van werken is het meest transparant voor de klant“, zegt Stefan Vanluyten, zaakvoerder van vertaalbureau Atrado. “Bij een prijs per woord is er geen discussie mogelijk. Je kan immers zelf al makkelijk het aantal woorden in de brontekst berekenen via de Wordcount-optie in Word. Bovendien is een prijs per woord het meest gangbaar in de internationale vertaalwereld.” Let ook goed op dat je wel degelijk een prijs per bronwoord ontvangt. Er kan immers een verschil tot 10 à 15 % zijn tussen het aantal woorden in de brontekst en de doeltekst. Zo bevat een Franse vertaling doorgaans meer woorden dan de Nederlandse brontekst.

Hoeveel tekens bevat een regel?

Sommige vertalers en vertaalbureaus (en vooral in België dan, elders in de wereld vind je dit minder terug) laten zich betalen in een prijs per regel. Als officiële norm geldt hier 60 ASCII-aanslagen. Om de prijs van een vertaling te kennen, moet je dus het aantal tekens – inclusief spaties – delen door 60. Maar let op: sommige vertaalbureaus lijken een lager regeltarief te hanteren, maar ze tellen slechts 55 ASCII-aanslagen per regel. Een verschil van meer dan 8 %. Alleen hierdoor al zijn we geen voorstander van een prijs per regel. Het is onvoldoende transparant. Het geeft aanleiding tot discussie. Een (bron)woord is een woord, een regel is …?

Wordt er ook gewerkt volgens uurtarief?

Voor de vertaling op zich bijna nooit. Maar voor de bijkomende zaken zoals het verzorgen van de lay-out of onderhouden van terminologiedatabanken dus wel. Ook voor het herschrijven of aanpassen van een tekst of vertaling kan volgens uurtarief gewerkt worden.

De ene tekst is de andere niet

Ook het soort tekst bepaalt de prijs. Voor het vertalen van officiële documenten, zoals bijvoorbeeld geboorteaktes, huwelijksaktes en testamenten komt er een beëdigd vertaler aan te pas. En dat tarief voor een beëdigde vertaling ligt gewoonlijk iets hoger.

Minimumtarief en toeslagen

Bij een vertaalopdracht is er steeds een vaste opstartkost. Het vertaalbureau start een dossier op, contacteert verschillende vertalers en revisoren tot de perfecte match is gevonden, … Dit zogenaamde minimumtarief varieert van vertaalbureau tot vertaalbureau, maar staat vaak gelijk met één uur werk.

Vertaalgeheugen2

Een vertaalgeheugen, wat is dat nu eigenlijk?

Computer en software maken heel wat van onze taken gemakkelijker en sneller. In de vertaalwereld is dit niet anders. Vandaag is een brede waaier aan hulpmiddelen beschikbaar: van de eenvoudigste geheugensteun tot de meest gesofisticeerde vertaalmachine. Het vertaalgeheugen is daar één van. Maar wat is dat nu precies, een vertaalgeheugen?

Werking

Een vertaalgeheugen of translation memory (TM) is een database waarin zinnen en zinsegmenten in de brontaal zitten opgeslagen, samen met hun vertaling in de doeltaal. Wanneer de vertaler een van deze zinnen – of één die erop lijkt – opnieuw tegenkomt in de te vertalen tekst, dan geeft het TM een ‘match’ en stelt het de opgeslagen vertaling voor. De vertaler kan dan de voorgestelde vertaling gewoon overnemen, of deze nog aanpassen aan de specifieke context.

Het vertaalgeheugen is echter niet alleen een hulpmiddel tijdens het vertalen, het laat ook een tekstanalyse toe vooraf. Veronika Hüll, Office Manager bij het vertaalbureau Atrado, licht toe: “Wanneer we een nieuwe tekst aangeleverd krijgen, bepaalt het programma hoeveel herhalingen en hoeveel nieuwe woorden erin voorkomen. Op basis daarvan maken we dan een prijsberekening: minder nieuwe tekst betekent een lager tarief.”

Voor- en nadelen

Voor elke klant en elke talencombinatie bouwen vertalers en revisoren het vertaalgeheugen vanaf nul op, al kan de klant zelf natuurlijk ook al een aantal termen aanleveren. Het is daarbij erg belangrijk om het TM zorgvuldig op te bouwen: een fout ingevoerde vertaling kan zich immers snel verspreiden doorheen de uiteindelijke tekst. ‘Garbage in is garbage out’, wat er verkeerd in komt, gaat er verkeerd weer uit. Toch als we niet goed opletten.

“Voor het vertalen van redactionele teksten, zoals artikels voor tijdschriften, gebruiken we dan ook geen vertaalgeheugen,” vult Veronika aan. “Daarbij is het belangrijkste immers dat de tekst aangenaam leest. En het gebruik van synoniemen of verschillende zinswendingen draagt juist bij aan de vlotheid en het leesplezier van de tekst. Het potentieel van het vertaalgeheugen kan wel ten volle benut worden bij eerder technische teksten, zoals bijvoorbeeld handleidingen. Die bevatten immers veel specifieke termen met een precieze betekenis.” Zulke teksten winnen dankzij het TM aan consistentie: eenzelfde verwoording krijgt zo steeds dezelfde vertaling. Wat op pagina 1 op een bepaalde manier werd vertaald, wordt ook op pagina 200 zo vertaald. Een mens onthoudt dit niet, een vertaalgeheugen wel. Bovendien kan de vertaler sneller werken, aangezien hij of zij terugkerende zinnen niet steeds opnieuw volledig moet intypen.

Kortom, een vertaalgeheugen is een mooi hulpmiddel dat echter wel nog steeds een flinke dosis nauwkeurig werk van de vertaler vergt. Het is vooral een geheugensteun die bouwt op de kracht van de vertaler zelf en hem of haar toelaat om het eigen talent op een efficiëntere manier toe te passen.